Opvoedtips

Complimentjes
U wilt uw kind vast en zeker graag aanmoedigen om de dingen goed te doen, om iets te durven, om uit zichzelf van alles te ondernemen. Dat lukt het best als u hem complimentjes geeft.

Kinderen willen graag aandacht, dat hebben ze ook nodig. Door positief te reageren op goed gedrag en uw kind te belonen, zorgt u dat hij dit zal herhalen.

Duim, speen
Sommige kinderen hebben op deze leeftijd het duim-, vinger- of speenzuigen nog niet afgeleerd. Het is een gewoonte geworden, ook al is de grote zuigbehoefte al jaren verdwenen. Het kan een gevoel van troost zijn of simpelweg een manier om je handen ergens te laten. (Net als roken bij volwassenen.)

Afleren is dus moeilijk, maar wel noodzakelijk. Deze gewoonten hebben een slechte invloed op de ontwikkeling van het gebit, de kaak en dus ook op het praten. Bovendien is er meer kans op oor- en keelproblemen.

Maak uw kind duidelijk dat u wilt dat hij, nu hij zo groot wordt, deze gewoonte afleert en zeg dat u hem daarbij helpt. De meeste kinderen willen graag meewerken. Soms komen ze zelf met een voorstel! Dat is een compliment waard en probeer zijn plannetje vooral uit.

In één keer stoppen is erg moeilijk, maar als het zijn eigen idee is lukt het vaak wel. Anders kan duimzuigen in stapjes worden afgeleerd. De laatste stap is in bed de duim eruit. Pleisters en vieze smaakjes om de duim werken alleen als een kind zelf met duimen wil stoppen en vaak gedachteloos zijn duim in de mond stopt. Houd het vooral gezellig. Duimzuigen afwennen is moeilijk. Een mooie pleister met een plaatje op de duim maakt het net iets leuker.

Angsten
Buikpijn voor zwemles, hoofdpijn voor school of ineens weer bedplassen voor Sinterklaas. Het zijn tekenen van spanningen bij uw kleuter. Ook nachtmerries of onrustig gedrag kunnen zo'n signaal zijn.

Meestal gaat het gelukkig om huis-tuin-en-keuken spanningen, heel gewoon. Kleuters reageren verschillend. De één vindt iets ontzettend spannend, de ander trekt zich er niets van aan. Ingrijpende gebeurtenissen zorgen bij vrijwel alle kinderen voor spanningen. Ernstige problemen thuis raken ook een klein kind, zoals het overlijden van een geliefd persoon, echtscheiding of ernstige ziekte. Ook een verhuizing of de komst van een baby kunnen diep in een kinderleven ingrijpen.

Het is verstandig om dan extra op uw kind te letten. Soms is dat moeilijk, doordat u het in zo'n periode zelf moeilijk heeft. Aarzel dan niet om steun voor uzelf en uw kind(eren) te vragen van mensen uit uw omgeving of van professionele hulpverleners.

Zelfvertrouwen
U kunt uw kind helpen meer zelfvertrouwen te krijgen. Geef hem een compliment als hij zich zelfstandig gedraagt: zelf aankleden, zelf op juf afstappen om iets te vragen, netjes de telefoon aannemen.

Laat niet merken dat u teleurgesteld bent als hij iets nog niet kan.

Laat hem dingen stapje voor stapje leren. Zoek af en toe een karweitje voor hem, waarvan u vrijwel zeker weet dat hij het aankan en bedank hem na afloop. Stimuleer hem nieuwe dingen te proberen. Als hij voor het eerst zelfstandig naar een winkel wil, kijk dan of dat veilig is. Zeg niet te snel dat het niet kan. Misschien kunt u meelopen tot de winkel en hem dan zelf de boodschap laten doen?

U kunt hem vanaf ongeveer 5 jaar dagelijks een eenvoudig eigen taakje in huis geven: de borden op tafel zetten bijvoorbeeld.
Hij is belangrijk omdat hij merkt dat u op hem rekent en omdat hij een taak in het gezin heeft.
Dat geeft een goed gevoel!

Gaan slapen
Veel kinderen willen 's avonds later naar bed dan goed voor hen is. Ze willen bijvoorbeeld naar een tv-programma blijven kijken of verder gaan met een spel.

Begrijpelijk, als je middenin een activiteit zit, is het moeilijk te accepteren dat je wordt gedwongen om dat af te breken en te gaan slapen. Een spelletje of film vlak voor het slapen gaan is daarom geen goed idee.

U maakt bedtijd prettiger door uw kind iets te laten doen wat niet lang duurt en makkelijk is af te breken:
-    bijvoorbeeld versjes of een verhaaltje voorlezen,
-    een huisdier verzorgen en vertroetelen,
-    samen opruimen,
-    bespreken wat er die dag allemaal is gebeurd.

Bij het naar bed gaan sluit u op die manier de dag echt af.

Inslapen duurt meestal 10 tot 45 minuten, maar sommige kinderen doen er langer over. Ze houden zichzelf wakker door te spelen, maar ze zijn ook wel eens te onrustig om te slapen. Ook bij kinderen heb je avondmensen. Het is niet erg is als hij niet snel inslaapt.

U kunt bijvoorbeeld zeggen: 'Als je niet slaapt, dan rust je toch.'
Als de dwang van moéten slapen weg is, komen de rust en ontspanning vaak vanzelf.
-    U kunt uw kind beter niet toestaan met smoesjes in de huiskamer te
     komen.
-    Laat hem na een slokje water of een plasje direct weer in bed gaan,
     anders blijft hij zichzelf wakker houden.

Tv kijken
Samen naar een programma als Sesamstraat kijken voor je naar bed gaat brengt rust in het kleuterleven. Na een drukke dag vol energie voelen ze dan pas hoe moe ze zijn. Kijk samen met uw kind, zodat u er met hem over kunt praten. Laat kinderen bij voorkeur alleen op een vaste tijd kijken, zodat de tv geen stoorzender wordt in het gezinsleven. Als u daar afspraken over maakt, blijft er tijd over voor een spelletje, lezen, knutselen en gesprekken over andere dingen dan de tv-programma's.

Per dag zou een kind niet langer dan één uur voor de tv of achter de computer moeten zitten.
Hij krijgt dan te weinig lichaamsbeweging. Als u ook oudere kinderen heeft is het moeilijk ervoor te zorgen dat hij alleen programma's ziet die voor zijn leeftijd geschikt zijn. Een broertje van 10 kijkt misschien naar het jeugdjournaal en uw puber misschien al naar programma's waarin geweld voorkomt. Het is niet helemaal te voorkomen dat hij iets van deze programma's ziet. Als u een extra toestel buiten de huiskamer heeft is het wat makkelijker op te lossen. Met behulp van een video- of dvd-recorder kan het oudere kind kijken als de kleuter er niet bij is.

Maak in ieder geval met alle gezinsleden duidelijke afspraken over tv kijken. Een tv hoort echt niet op de kinderslaapkamer!

Spelen
Kinderen spelen omdat ze het leuk vinden.
-    Het is erg belangrijk voor hun ontwikkeling nu en later.
-    Spelen is goed voor hun lichaam, hun verstand, hun taal.
-    Spelende kinderen leren dat ze rekening moeten houden met anderen.
-    Thuis, op straat, in de speeltuin, bij spelletjes en op school gelden
     regels, waar je je aan hoort te houden.
-    Ze leren hoe ze hun fantasie kunnen gebruiken en doen net alsof het spel
     de werkelijkheid is.
-    Ze spelen hoe je boodschappen doet en telefoneert, ze spelen vadertje
     en moedertje, doktertje of schooltje.

Fantasie en werkelijkheid kunnen in elkaar overlopen, zodat een kleuter écht bang kan worden voor de boze wolf.
Ze zijn trots op hun bouwwerk en teleurgesteld als het omvalt.
Een kind dat wint straalt van plezier, maar als hij verliest is hij verdrietig en soms woedend.
Zo leren ze omgaan met hun gevoelens.

Verbieden
Verbieden is de keerzijde van aanmoedigen.
Ook een verbod is regelmatig nodig als uw kind iets gevaarlijks wil uithalen, lastig is, andere kinderen plaagt, dingen kapot maakt of gewoon zit te klieren.
-    Verbieden begint met duidelijk 'nee' zeggen.
-    Wees daarin vooral zeer consequent: nee is nee en ja is ja.
-    Denk goed na over wat u belangrijk genoeg vindt om te verbieden. U
     wilt  immers niet de hele dag 'nee' lopen roepen.
-    Een kind moet de regels natuurlijk eerst kennen om te weten wat
     verboden is.
-    Die moet u daarom vooraf duidelijk met hem bespreken.
-    Verbied niet alleen, maar zeg juist wat u wél van hem wil.

Voor ons is dat duidelijk, voor een kind vaak niet.
Waarschuw als hij de regels overtreedt, maar besteed er verder niet veel aandacht aan.

Als u dat wel doet, herhalen kinderen het verboden gedrag juist vaak.
Negatieve aandacht is ook leuk! Hij denkt het niet bewust, maar zo werkt het wel in zijn hoofdje: 'Ik mag niet bovenop de bank springen, maar mama kijkt aldoor of ik het toch doe… Even zien wat er gebeurt als ik weer ga springen…'
Als uw kind op deze manier constant uw boze reactie probeert uit te lokken is het soms verstandiger om het gedrag te negeren.

Straffen is nooit slaan
Als hij ondanks uw verbod en waarschuwing toch doorgaat met vervelend gedrag, ontkomt u niet aan straffen.
-    Straf heeft alleen zin als u hem uitdeelt onmiddellijk nadat het verbod is
     overtreden.
-    De straf moet wel in verhouding staan tot het 'misdrijf'.
-    Toch op de bank gesprongen terwijl mama net nog zei dat dat niet mag?
     Kom er meteen af en ga maar even alleen op je kamer zitten.
-    Wéér niet binnenkomen als we gaan eten? Dat is nu de derde keer,
     morgen moet je al een uur voor etenstijd binnen zijn! Wees dan
     consequent en houd u eraan de volgende dag. Anders heeft het geen
     zin.

Geef uw kind nooit een klap als u boos op hem bent.
-    Elke klap is een bewijs van onmacht van een ouder.
-    Lijfstraffen zijn schadelijk voor een kind. Niet alleen voor zijn lichaam,
     maar vooral voor zijn gevoel van eigenwaarde en zijn zelfvertrouwen.
-    En een klap kan bovendien veel te hard aankomen en een kind
     verwonden.
-    Nooit doen.

(Bron: www.groeigids.nl)