Het Cito in Arnhem maakt zich zorgen over het groeiend aanbod van trainingen voor de Eindtoets. De Cito-eindtoets wordt dit jaar afgenomen op 7, 8 en 9 februari. “Al dat oefenen vinden wij zorgelijk, omdat wij van mening zijn dat er dan teveel nadruk op de toets komt te liggen en dit de spanning bij kinderen zou kunnen verhogen”, laat een woordvoerder van het Cito aan Onderwijs Brabant weten. Oefenen is volgens Cito niet nodig, een goede voorbereiding op school volstaat om te wennen aan de vorm en het type vragen.

Oefenen

Toch zijn er steeds meer ouders die buiten school om hun kinderen ‘klaarstomen’ voor de Citotoets. Ze gaan er vanuit dat hun kind daardoor beter scoort op de toets en zo op een hoger niveau in het voortgezet onderwijs kan worden ingeschreven. Op internet zijn er tal van bureaus die trainingen aanbieden. Zoals bijvoorbeeld Vincentius Onderwijs in Eindhoven (o.a. acht bijeenkomsten van 2 uur, kosten 240 euro), Stichting Kennisplein (o.a. 3-daagse training in de herfstvakantie), Citootic (‘duizenden vragen beschikbaar’) of Citotrainer Nederland.  Ook educatieve uitgeverij Zwijsen in Tilburg heeft zich op het trainen voor de Citotoets gestort. Al vindt de uitgeverij zelf dat zij leerlingen alleen een extra steuntje in de rug geeft.

Overbodig (?)

De boodschap van Cito is dat oefenen echt niet nodig is, maar veel ouders kijken daar toch anders tegenaan. Cito heeft geen wetenschappelijk bewijs dat oefenen geen effect heeft, erkent de instelling. In een verklaring zegt Cito daarover het volgende: “Of het oefenen ook echt invloed heeft op de score kunnen wij niet aangeven, omdat er nooit onderzoek naar gedaan is. Onderzoek hiernaar doen is lastig. Je zou dan twee groepen moeten onderzoeken: een groep met leerlingen die niet of nauwelijks oefenen en een groep met leerlingen die veel oefenen. Stel dat de leerlingen die veel oefenen een gemiddeld hogere score behalen, dan wil het nog niet zeggen dat het oefenen daaraan heeft bijgedragen, omdat je niet weet wat voor gemiddelde score ze zonder oefenen zouden behalen”.

Doel Citotoets

“Het zou natuurlijk kunnen dat oefenen invloed heeft op de Cito-score. Met oefenen verbeter je de vaardigheid toetsen maken, maar verder leer je niets van het alleen maar maken van opgaven. Juist leraren zijn in staat om kinderen aan de hand van opgaven of toetsen iets te leren. Zij weten namelijk als geen ander aan te sluiten bij de kennis waarover hun leerlingen al beschikken. Het doel van de Citotoets is niet een zo hoog mogelijke score halen, maar een betrouwbare score, het juiste advies voor geschikt vervolgonderwijs. Een plek waar een leerling zich prettig voelt, niet op de tenen hoeft te lopen, maar wel voldoende uitgedaagd wordt”.

Nut

Voor Cito staat vast dat de eindtoets zijn waarde heeft. De toets is namelijk een goede voorspeller van het beste begin in het voortgezet onderwijs. Cito: “Dat weten we omdat we elk jaar nagaan tot welk brugklastype leerlingen die in een bepaald jaar deelgenomen hebben aan de Eindtoets Basisonderwijs worden toegelaten en naar welk type tweede en derde leerjaar zij doorstromen”.

Best passend

“Op basis van dit onderzoek controleren we telkens of de voorspelling op basis van de standaardscore van de Eindtoets overeenkomt met de daadwerkelijke plaatsing en succes in de eerste jaren van het voortgezet onderwijs. Ongeveer 80% van de leerlingen komt terecht in het schooltype dat volgens de Eindtoets het best passend is. Bij ± 20% van de leerlingen adviseert de Eindtoets ‘hoger’ of ‘lager’ dan het schooltype waarin de leerlingen worden toegelaten”.

Bron: E. Naaijkens, Onderwijs Brabant.