Het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen (NISB) is onlangs gestart met de campagne ‘Ouders geef het goede voorbeeld’. De gedachte daarachter is dat een gezonder kind begint bij een gezond voorbeeld. Het is dus belangrijk dat ‘het voorbeeld’, de ouders, zelf gezond eten en regelmatig bewegen. Het NISB heeft samen met andere organisaties een brief met vijf aanbevelingen gestuurd naar de ministers van Onderwijs en Volksgezondheid.

Vijf aanbevelingen

De aanbevelingen om een samenhangend aanbod van activiteiten, gericht op een gezonde leefstijl, op scholen te stimuleren zijn:

1. Vijf uur sporten per week, voor, tijdens of na de school;
2. Meer vakleraren lichamelijke opvoeding in het basisonderwijs, minimaal 2 uur gymles per week per kind;
3. Alle middelbare scholen een gezonde kantine;
4. Integratie van kennis over gezonde voeding en beweging in het lesprogramma;
5. Ouders en omgeving actief betrekken bij het gezondheidsbeleid van de school.

Dagelijkse realiteit

Veel kinderen eten ongezond, bewegen te weinig en worden onvoldoende gestimuleerd door hun omgeving om dit gedrag te veranderen. De dagelijkse realiteit ziet er zo uit:
• 13% van de kinderen (2-20 jaar) heeft overgewicht en 2,1% is veel te zwaar (obees).
• Slechts 41% van de basisscholen en 52% van de middelbare scholen biedt activiteiten aan ter preventie van overgewicht. 
• In het basisonderwijs wordt er over het algemeen twee keer per week 45 minuten gymles gegeven. In het voortgezet onderwijs krijgen jongeren gemiddeld bijna 3 uur per week schoolgym.
• Uit de Nulmeting Monitor Convenant Gezond Gewicht blijkt dat minder dan één op de vijf ouders van 4-11 jarige kinderen het (heel) nodig vindt voor hun kind om meer te gaan bewegen, dan hij/zij nu doet. Daarnaast vindt minder dan een kwart van de ouders het (heel) nodig voor hun kind om gezonder te gaan eten.

Beren op de weg

Gedragsverandering is moeilijk, want eigenlijk gaat het om een brede maatschappelijke mentaliteitsverandering. Door de zeven organisaties wordt de school een centrale rol toebedacht, die relevante partijen op het gebied van gezonde voeding en bewegen kan laten samenwerken. Zo moet gezonde voeding en bewegen worden ingebed in de lessen, in het schoolbeleid, in de omgeving (schoolkantine, schoolplein) en in de communicatie richting ouders en leerlingen.
Tegelijkertijd zijn er beren op de weg, want scholen worden geconfronteerd met verscherpte eisen op het gebied van taal en rekenen, met passend onderwijs, met te weinig geld voor de aanstelling van vakleraren gymnastiek en ook de communicatie met de ouders en de omgeving is nog voor verbetering vatbaar.

Jong geleerd…..

Toch hebben we geen andere keus. De oplopende kosten van de gezondheidszorg hebben namelijk met onze ongezonde leefwijze te maken. De top 10 van voorgeschreven geneesmiddelen in 2010 bevat nogal wat bloeddrukverlagers, maagzuurremmers, bloedverdunners en cholesterolverlagers. Dit medicijngebruik is aan de ene kant een zegen, want zonder pillen zouden er veel meer mensen overlijden. Aan de andere kant verbloemen deze pillen het werkelijke probleem, dat aan dit medicijngebruik ten grondslag ligt. Namelijk het ontbreken van de noodzaak om te zorgen voor voldoende beweging (in combinatie met gezonde voeding). Denk daarbij aan het veelvuldige gebruik van de auto of de scooter, of het (langdurig) zitten achter de (spel)computer of televisie. Vaak zijn er alternatieven en ook hier geldt: jong geleerd is oud gedaan.

Ouders

Ook ouders kunnen hun verantwoordelijkheid nemen. Al is dat soms moeilijk omdat kennis over gezonde voeding en beweging niet voldoende aanwezig is. Bovendien is het begrip ‘gezonde voeding’ soms niet helder. Zo is bijvoorbeeld het dikmakende suiker in veel lightdranken en –producten vervangen door het mogelijk kankerverwekkende aspartaam. Je denkt als ouder een verstandige keuze te maken en dan zitten er alsnog haken en ogen aan.
Ook de vierde aanbeveling, om kennis over gezonde voeding en beweging te integreren in het lesprogramma, staat in het teken van ‘Jong geleerd, is oud gedaan’! Voor ouders biedt de NKO de ouderavond 'Fit en gezond de schooltijd door' aan om ouders te helpen hun kind gezond te houden.

Door: NKO / a.vanrooijen@nko.nl